Aralan 101 – Ikatlong Bahagi

“Bagong Henerasyon,  Bagong Nasyon”[i]

Bakit  nagtayo ng sariling pamayanan si Tatang?

            Una, dahil gusto niyang ituwid ang kasaysayan.  Ikalawa, dahil panahon na upang ipakilala ang bagong henerasyon ng mga tao na magtatayo ng bagong nasyon na  magdadala sa PIlipinas sa  isang ginintuang panahon.  

Bilang pagtutuwid sa kasaysayan, ipinahayag ni Tatang sa taong bayan ang katotohanang ibinenta ng Espanya ang Pilipinas sa Estados Unidos sa halagang 20 milyong dolyares. Sa Treaty of Paris noong Disyembre 10, 1898 napahinuhod ng  Amerika ang Espanya na isuko ang Pilipinas sa Amerika sa halagang $20 M.  Bunsod ito ng pagkatalo ng Espanya sa Amerika sa digmaang ng dalawang bansa.  Kabilang sa isinurender ng Espanya ang teritoryo ng Guam at Puerto Rico.  Para kay Tatang, isang malaking pandaraya ang Treaty of Paris dahil tinalo ng mga rebolusyonaryong Pilipino at Katipunero ang Espanya at nagdeklara na ito ng kalayaan sa Kawit Cavite noong Hunyo 12, 1898, limang buwan bago ang pirmahan sa Treaty of Paris.  

Sa nasabing tratado, ang mga karapatang sibil at politikal ng mga Pilipino  ay isinuko ng Espanya sa Amerika.  Nawalan ng kalayaan ang bawat Pilipino patungkol sa  kanyang  pagkatao, kultura at kasarinlan. Ang buong lupain ng Pilipinas ay inangkin ng Amerika, at sinaklawan ng mga batas na nagmumula sa Washington.   Ang mga ayaw sumunod sa batas na pinatutupad ng Amerika ay tinuring na kaaway, bandido, erehe at masasamang tao.   

Hanggang dumating ang pagkakataong hindi pinalampas ni Tatang.  Ito ay ang pagsasabatas sa America ng Tydings-Mc Duffie Act ng 1934, na kung saan binigyan ng Amerika ng sampung taon ang  Pilipinas upang magtayo ng sariling pamahalaan sa ilallim ng Commonwealth period.    .

Para kay Tatang, ito ang tamang tiyempo para ihayag sa buong bayan ang pagtugon niya sa hinihinging pagsasasarili (self-governance) ng Tydings Mc Duffie Law. Inipon ni Tatang ang buong kasapian ng Bucal na sa kanyang rekord ay umabot sa  4,004,014. Itinayo niya ang Lapiang Malaya (LM) noong Marso 4, 1957.  Kaalinsabay nito, ginamit niya ang bilang ng kasapian bilang garantiya sa Comelec para hayaan siyang tumakbo ng pagka-pangulo sa pambansang halalan.    

Naglabas ng kasulatan ang Lapiang Malaya na tinawag na Tagalog Charter.  Ito ay deklarasyon ng “bagong henerasyon ng mga tao”  na humihiling na pagtibayin at igalang ang kanilang likas at natural na karapatan bilang tao,  na ipinagkait sa kanila nang sakupin sila ng Amerika.  Sinasabi sa Tagalog Charter na ang “bagong  henerasyon” na ito ay may sariling kakanyahan, lahi,  soberenya, pananampalataya, wika, kultura at kabihasnan na natatanging kanila lamang.  Kaya’t dapat kilalanin ang bagong henerasyon ng lahat ng bansa at bigyan ng pantay na pagtrato. Tignan sa  dulo ang  kabuuang manipesto na nilathala sa Manila News, August 8-22, 1966.

Kung tutuusin, kakaunting mga Pilipino ang naka-unawa kay Tatang noong mga 1950s sapagkat lubhang nakaka-angat ang kanyang kaisipan ng mga panahong iyon. Sabi nga ni Alsaybar sa kanyang thesis, abante ng maraming taon si Tatang kina Marcos  at Cory Aquino na parehong nagsagawa ng pagbabago sa lumang konstitusyon ng 1935 sa ilalim ng kanilang termino. Si Marcos noong 1973 para baguhin ang sistema ng pamahalaan sa  isang parliamentaryo at si Cory Aquino noong 1987 na tinawag na Freedom Constitution.  Nauna nang mahigit sampung taon  si Tatang sa mga kabataan na nagrarali at nagmamartsa noong mga 1970s sa mga parehong isyu na pinaglaban ni Tatang.  Nauna rin si Tatang sa mga Muslim na nagdeklara ng pagsasarili bandang 1970s.  At hindi ba People’s Power din na matatawag ang “bagong henerasyon” ni Tatang na ipinakilala niya sa kampanya niya pagka-Pangulo ng 1957.  

Sapagkat si Tatang, sabi nga ng mga kasapi ng LM ay hindi basta tao. Naniniwala sila na si Tatang ay “reincarnation” o muling pagkakatawang-tao ni Hesukristo sapagkat dala-dala niya ang lahat ng mga katangian at kapasidad ng “tatak ng tunay na aklat ng Deyos” (mark of a true book of God).  Inisa-isa ni Alsaybar sa kanyang thesis ang mga katangian ng isang tunay na lider na nasa katauhan ni Tatang, ayon sa ilang masugid na alagad nito:

1)    Guro – nagtuturo ng mga banal na aral ayon sa turo’t aral ng Maestro Jesus sa patnubay ng  Espiritu Santo.

2)    Manghuhula – nakakatalos ng damdamin ng isang tao sa patnubay ng banal na diwa ni Maestro Jesus at Sanggunia ng mga lihim na suliranin ng tao.

3)    Manggagamot – nakapagpapagaling ng sakit ng katawan ng tao at ng kaluluwa ng tao ayon sa paggamot ng Maestro Jesus.

4)    Mangangaral – nangangaral sa pagkilala sa tunay na Deyos ayon sa turo’t aral ng Maestro Jesus, na hiwalay sa aklat na ginawa ng kaalaman ng tao.  Nangangaral sa patnubay at diwa ng Maestro Jesus.

5)    Simula at katapusan – punong tagapagpaganap sa hiwaga ng Deyos na s iya ang  una at huling tagapagpatupad at tagasunod sa aral ng Maestro Jesus.

Hindi na natin uungkatin dito ang malagim na pangyayari noong Mayo 21, 1967 kung saan 33 kasapi ng Lapiang Malaya ang minasaker na walang kalaban-laban ng mga pinagsamang puwersa ng kapulisan at sundalo ng Administrasyong Marcos.  Sa unang pagkakataon, ginamit ang armalite sa mga Lapiang Malaya na tanging dala dala ay gulok na simbolo ng  kalayaan na pinagtagumpayan ng mga Katipunero noong 1986.  Ang masaklap sa nangyaring masaker ay ang  paratang na si Tatang ay luku-luko kaya’t kinulong  siya sampu ng kanyang mga matataas na opisyal sa National Mental Hospital.  Labing isa sa mga lider ng LM ay nabilanggo ng apat na taon.   

            Naging matinding dagok sa kapatiran ng Lapiang Malaya ang masaker noong Mayo  21, 1967.  Ngunit nagkaroon sila ng bagong pag-asa  sa salitang binitiwan mismo ni Tatang bago siya binawian ng buhay, “Iiwanan ko na muna kayo, ngunit ako ay muling babalik.  Kalimutan ninyo ako, huwag lang ang mga itinuro ko sa inyo.”

            Inilibing si Tatang sa Manila Memorial Park, at sa pagdala sa kanyang huling  hantungan, animo’y bumukas ang langit.  Sabi ng mga nakasaksi, nagkaroon ng mga kidlat, pagdagundong sa kalangitan at bumuhos ang malakas na ulan.  Sa kanyang lapida, nakaukit ang sumusunod:

Reverend Doctor Valentin de los Santos

Inventor at Supremo ng Lapiang Malaya

at Bucal (Vucal) ng Pananampalataya

Isinilang:  Nobyembre 3, 1887

Nag-ibang anyo:  Agosto 23, 1967

Hindi namatay si Tatang ayon sa LM kundi nagbagong-anyo.  Sa espiritwal ang  namamatay lamang ay ang katawang-lupa samantalang ang espiritu ay patuloy na nabubuhay at maaring magbalik-balik uli sa panibagong katawan o anyo.  Sabi rin nila, ang ibig sabihin ng Valentin de los Santos ay “bale sampung ilaw ng mga santo”, na nagpapahiwatig ng iba’t ibang santo na lumalangkap sa kanyang katauhan at siya rin ang sulo tungo sa espiritwal na kaliwanagan.

--------------------------------  

Tagalog Charter:

Declaration of the Birth-Right of a New Generation  of People

“That the United Nations in Article 15 of the Universal Declaration of Human Rights proclaimed: 1) That everyone has the right to nationality; and  2) that no one  shall be arbitrarily deprived of his nationality nor denied the right to change the same;

“That the individual human rights are the inseparable attributes of his or her person, and includes among others “a persons’s birth-right” and this right is what gives him or her the dignity and worth as a human being.”

“That in the last paragraph of Article IX of the Treaty of Paris and Article 1 of the Spanish Royal Decree of May 11, l901, it was clearly stated that: the civil rights and political status of the native inhabitant of the territories hereby ceded to the United States shall be determined by the Congress which proviso “left no such choice to the native born subjects of the territory;”

“That  as a result of American Occupation and administration  over the said islands, Philippine citizenship was determined and governed by Article IX of the Treaty of Paris, by Article 1 of the Spanish Royal Decree of May 11,  1901, as amended by an Act of Congress of March 23, 1912 by Section 2 a) paragraph 1 of Congressional Act dated Commonwealth Constitution and designated as “The Filipino People” by the Preamble  of said Constitution  as approved by the  President of the United States on March 23, 1935 (U.S. Statute at Large, Vol 48);

“That the urge to denounce and fight to cast the yoke of Slavery or Involuntary Servitude is innate in the heart of any individual no matter what race and no matter in what form said servitude may have been disguised or colored, particularly where one’s citizenship or nationality was determined by a treaty, mandate or statutes of a foreign power as the United States;

“That  to give  substance and meaning to this struggle to free our people from bondage, the natives of the Islands composed of men, women, and children from  all walks of  life numbering four million, four thousand and fourteen (4,004,014) embracing native Tagalogs, Visayans, Muslims and other native-born whose nativity  ranges from Y’Ami, Batanes to the Zaluag-Muslim, was drafted and bonded together and once formed, promulgated the “Tagalog Charter”, and in accord with the spirit of the Enabling Act of Congress, the Tydings-McDuffie Law, “To provide for a Constitution and complete independence of the Philippine Islands” was duly registered “fait accompli” on March 7, 1957, with the Commission on Elections (re:  Valentin V.  de los Santos) prior   to the 1957 National Elections;

“That through the reaffirmation of their forefathers’ traditions and  faith in the Almighty DEYOS, the people of these islands native-born inhabitants of the Archipelago with the registration of the New Generation under the Tagalog Charter have by virtue of their Act established the people’s Birthright for the purpose of assuming their national identity;

“In  view thereof, the New Generation of People proclaims the Declaration of Birth-Right as a natural and  fundamental achievement for all the native-born inhabitants of the archipelago and its dependencies whose natural, inherent rights, status, citizenship or which deprivation resulted from the cession of their sovereignty to the United States by the Treaty of Paris of December 10, 1898 and of the political and colonial bonds which have bound them together through congressional acts and executive orders of the United States Government with the end in view of exercising  the fundamental and natural rights inherent to give them the dignity and worth as human beings, a distinct race, a sovereign people destined to assume an equal and dignified station in life with a culture and language of their own to which the laws of nature entitle them, to uphold and reaffirm their forefather’s tradition and faith in the Almighty DEYOS and ultimately, to remind the government of the United States and the government of all other nations that it is their sacred obligation to treat the New Generation of people  with the same  respect and courtesy which is their rightful due as a people of dignity for which even the people of America and other countries have constantly fought and died for and as such are accustomed to require from each other.

In Testimony Whereof and for and in behalf of the native inhabitants of the territory, I have hereunto affixed my signature and seal this  27^th day of July, 1966.

(Sgd.)

Valentin V. de los Santos

Supreme Head

(Registered Inventor – Washington DC)

---

[i] Karamihan sa impormasyon sa artikulong ito, pati na ang manipesto, ay halaw sa master’s thesis ni Bangele Alsaybar, “New People, New Nation – An Interpretive Anthropological Study of Lapiang Malaya, 1987, na matatagpuan sa Filipiniana Section, Main Library, UP Diliman.

Aralan 101.  Ikalawang Bahagi

Ang Pampulitikal na Adhikain ni Tatang at ang Lapiang Malaya[i]

     Ang nakalipas na Ikalawang Digmaang  Pandaigdig (WW2) at ang kolonyal na kalagayan ng Pilipinas sa ilalim ng Amerika ay naging mitsa ng panibagong mithiin at tunguhin sa itinayong aralan ni Tatang. Sa pagtalunton ni Tatang  sa kasaysayan ng Pilipinas mula ng sakupin ito ng Espanya, Hapon at Amerika ay nakita  niya ang pagkalansag ng katutubong wika, kultura at pagkatao ng mga Pilipino.  Sa panahon ng pananakop ng Amerika mula 1901-1946 nakita ni Tatang kung paano ang lahi ng Silangan ay natakpan ng gawi at kaisipan ng Kanluran.  Hindi lamang ito makikita sa araw araw na pamumuhay, kundi sa pangkalahatang pampulitika at pang-ekonomiyang kalagayan ng lipunan. 

     Nang pagkalooban ng Amerika ang Pilipinas ng “kalayaan” noong Hulyo 4, 1946, ibinasura ni Tatang ang kalayaang ito bilang isang hungkag na kalayaan.  Matatandaan sa kasaysayan na binigyang ng Amerika ng sampung taon ang Pilipinas upang matutong magsarili at magtayo ng sariling pamahalaan sa ilalim ng Commonwealth period mula 1935-1946.  Ayon kay Tatang,  ang pagsasariling ito ay nawalan ng saysay sapagkat itinali naman ang Pilipinas sa mga batas at  tratado na nagpapailalim sa Pilipinas sa pang-ekonomikong interes ng Amerika. 

     Inihalimbawa ni Tatang ang Bell Trade Act ng 1946, kung saan naglatag ng mga kondisyon ang Amerika na dapat tanggapin ng mga Pilipino kung gusto nila ang minimithing  kalayaan:  Ito ay ang mga sumusunod:  1) ang pagtali ng  piso sa dolyar 2) ang  pagbibigay pantay na karapatan sa mga Amerikano na bungkalin at makinabang sa ang ating mga likas na yaman 3) malayang kalakalan sa pagitan ng Amerika at Pilipinas kung saan puwede silang magbagsak ng kanilang produkto sa Pilipinas na walang  taripa sa loob ng sampung taon.[ii]  Napilitan ang lehislatura ng Pilipinas na aprobahan ang mga kondisyones na ito. Sabi nga ng mga kasapi ng Bucal,  “iginisa tayo sa sarili nating mantika.”

     Pinanindigan  ni Tatang na ang tunay na kalayaan ay nakatindig sa apat na haligi:   Ito ay may 1) sariling Saligang Batas 2) may sariling salapi 3) may sariling pananampalataya at 4) may mga katutubo at makabayang mga simbolo ng pagsasarili.    Sa  loob ng 10 taon simula 1959 hanggang 1967 ay nagmartsa at rali ang mga kasapi ng Bucal ng 14 na beses, mula sa Pasay,  Taft sa bahay ni Tatang patungo sa monumento ni Jose Rizal at Andres Bonifacio.  Sa mga raling ito dala-dala ng Bucal ang napakalaking watawat ng Pilipinas bilang pagpupugay sa bayang sinilangan.   Sa mga rali ay ibinando ng Bucal ang kanilang masidhing pagmamahal sa bayan, nasyonalismo at pagwaksi sa kolonyalismo.  Pinapahayag din nila ang mga turo ni  Tatang sa nalimot ng kasaysayan ng Pilipinas na nagsasabi na ang Pilipinas ay isang dakilang bansa noong sinaunang panahon at ito ay magiging dakila uli sa nalalapit na panahon.      Dahil sa kolonyalismo anila, ay hindi namulaklak ang sibilisasyon ng mga katutubo, nagkaroon ng paglimot sa sariling  pagkatao at nag-kawatak watak ang iba’t ibang etnikong grupo.      

     Karamihan sa mga kasapi ng Bucal ay mga maralitang magsasaka na mababa ang “edukasyon” ngunit ito ay nalunasan ni  Tatang sa kanyang aralan lalu na pag pasikat ang buwan.  Nagiging maalab ang diskurso ni Tatang pag pinaguusapan ang kasaysayan ng Pilipinas simula sa sinauna hanggang kasalukuyang panahon.  Sa kauna-unahang pagkakataon, naunawaan ng kapatiran ang tunay na  pangyayari sa Treaty of Paris,[iii]  Tydings Mc Duffie Law at Konstitusyon na binalangkas ng Amerika para sa Pilipinas.

     Isang anekdota na paulit-ulit na  binabanggit ng kapatiran ang pangyayari ng  dumating si Pangulong Lyndon B. Johnson ng Amerika noong 1966 Summit Conference.   Kasama ang ilang malalapit na  disipulo ni  Tatang tulad ni Rene Lapena, Remigio Santos at Floriano Par ay dire-diretso silang nakapasok ng gate ng Malakanyang  sa kabila ng napakahigpit na  seguridad ng mga guwardiyang nakapalibot.  Manghang  mangha sila habang ikinukuwento ang pangyayaring ito.   Ikinampay ni Tatang ang kanyang kamay at walang tanung-tanong na sila ay pinapasok sa Malakanyang.   Nakausap nila ang ilan sa mga matataas na tauhan ni Johnson sabay bigay sa mga  kahilingan pati na ang kabayaran sa  traffic signal light na inimbento ni Tatang. 

     Taong 1957 ay palatandaan ng dalawang mahalagang pangyayari sa buhay ni Tatang at Bucal na Pananampalataya (BNP).  Una, ay hinayag ng Bucal  ang isang “Tagalog  Charter” na nagdedeklara ng “Birth of a New Generation of People” (Pagsilang ng Bagong Henerasyon ng Mamamayan).  Pangalawa, ay ang pagtakbo niya bilang Pangulo ng Pilipinas sa ilalim ng nirehistro niyang partido politikal, Ang Lapiang Malaya.  Marso 4, 1957, inirehistro ni Tatang ang Lapiang Malaya bilang isang  partido politikal sa Securites and Exchange Commission.  Ang Lapiang Malaya ang nagsilbing “political arm” ng Bucal ng Pananampalataya.

     Sa pandaigdigang pananaw ni Tatang, ang pananampalataya at politika ay hindi magkasalungat na tunguhin.  Ang isyu ng kalayaan, nasyonalismo at anti-kolonyalismo ay umusbong mula sa malalim na balon o bukal na pananampalataya.  Bucal, Vucal o Bukal ay iisa lamang ang kahulugan – ito ay nagbubuhat sa pinagmulan (source) ng lahat, na walang iba kung hindi ang Deyos na siyang lumikha (Creator) at pasimula ng lahat.   Sa pilosopiya o teolohiya ni Tatang, ang lahat ng bagay ay binuo muna sa espiritwal bago ito iniluwal sa materyal.  Kaya’t walang masasabi ang nilalang na tao na siya ang may gawa sapagkat ang lahat ng bagay ay ginawa at “pinag-isipan” muna sa Deyos na siyang “ubod-utac” ng lahat. 

     Sa ibang salita, ang “masterplan” ng pagtakbo ni Tatang Valentin sa politika ay isang kataas-taasang kautusan upang itayo ang pamahalaan ng  Deyos sa lupa.  Para sa mga kasapi ng Bucal, si Tatang Valentin ang sugo o instrumento upang maisakatuparan ito.  Hinikayat ng mga malalapit kay  Tatang na tumakbo siya bilang Pangulo ng Pilipinas at ito na rin ang naging daan upang  maipabantog niya sa buong kapuluan ng Pilipinas ang  plataporma at adhikain ng Lapiang Malaya.  Bagamat hindi nanalo si Tatang sa halalan ng 1957, hindi ito naging hadlang upang mawalan ng loob ang Lapiang Malaya.  Bagkus ay higit na ibayong pangangampanya ang  kanilang isinagawa taun-taon sa pagmamartsa nila sa kalsada patungo man sa Malakanyang o sa monumento ni Bonifacio at Rizal.  Layon ng mga martsang ito na ihayag sa madlang bayan ang mga prinsipyong pinaninidigan ng Lapiang Malaya. 

     Noong Hulyo 1966,  naglabas ang Lapiang Malaya ng kanyang pampulitikang pananaw sa isang tabloid na tinawag na Manila News, na inilathala ng mga kapanalig ng Lapiang Malaya. Sa pahayagang ito ay nilantad ng Lapiang Malaya ang  anim na isyu na nagpapahirap sa bayan:  economic slavery, Constitution, Taxation, Coinage, Involuntary Servitude and Religion. Ang pahayag ay nakasulat sa ingles at may headline na SHOCKING BLUNDER IN OUR GOVERNMENT BARED (free translation:  Lantarang Kabalintunaan ng Pamahalaan).  Narito ang salin sa tagalog:

Pagka-alipin ng Ekonomiya (Economic Slavery)

     Ang pagsakop ng dayuhang Amerika ang dahilan ng kahirapan at kawalan ng kaunlaran ng bayan. Ang tanong ng LM, “sinu-sino ang may tangan ng ating mga kayamanan?  Tayo bang mga alipin? Ano ang napapaloob sa Laurel-Langley Agreement?  Kailan ba ito  nayari at nalagdaan? Sino ang may tangan ng ating minahan, lupa at kabuhayan?.....”

Saligang Batas (Konstitusyon)

     Walang sariling Saligang Batas ang Pilipinas sapagkat ito ay nakabase pa sa 1934 na Konstitusyon ng Commonwealth, na binalangkas sa utos at basbas ng Amerika.  Tinukoy  dito ang pahayag ni  Senador Arturo Tolentino sa isang privilege speech na “ang kasalukuyang Saligang Batas ay hindi Konstitusyon ng  Republika at kailangang palitan sa lalung madaling panahon”[iv]

Pananalapi (Coinage)

     Walang malayang pananalapi ang  Pilipinas.  Bilang katunayan, ang ating mga sentimo ay may tatak ng agila ng Amerika at leon ng Espanya at ito ay ginawa sa ibang bansa.  Kaya nga’t sinimulan na rin maghulma ng sariling salapi si Tatang na tinawag niyang “buo”.

Pananampalataya (Relihiyon)

     Ang pananampalataya ng “Bansang Tagalog, Silangang Asya,” (ang piniling pangalan ni Tatang sa bansang Pilipinas) ay dapat may sariling pagkakakilanlan (national identity).  Bago umano dumating ang mga Kastila, ang mga katutubo ay may sariling  pagtawag sa kanilang Deyos ngunit ito ay winasak ng mga kolonyalista at hinalinhan ng pagsambang ginamit na instrumento ng pagsasamantala.  Ani Tatang, ang Bansang Tagalog ay dapat may sariling pananampalataya na nagpapamalas ng tunay at likas na pagkatao ng mga katutubo.

Buwisan (Taxation)

      Ang pagtutol sa pagbabayad ng sedula.  Tanung nila, “kung ikaw ay naninirahan sa iyong sariling bayan, bakit ka kailangang magbayad ng sedula sa pagtira mo dito. Hindi ka naman skwater sa iyong bayan.”

Sapilitang Pagpap-alipin (Involuntary Servitude)  

     Ang pagtutol ng  LM sa paggamit ng Ingles sa mga paaralan bilang “medium of instruction.”  Ang paggamit ng banyagang wika ang dahilan upang makalimutan ang sariling kultura at mahalinhan ng kultura at ugaling dayuhan.  Ang mga katutubo ayon sa LM ay naging alipin ng mga  bagay, kaisipan, at gawing kolonyal at kanluranin (western).  Ang kulturang kolonyal ay ipinalunok sa mga katutubo ng walang sariling kapahintulutan.  

     Binigyan diin ng LM na ang wikang Tagalog at ang 28 alpabeto o banal na abakada ay hindi lamang simpleng wika na binibigkas sa araw araw.  Ito ay ang  espirituwal na lengguwahe (spiritual language) ng kaitaasan.  Bilang patunay anila,  iniluwal ang sanggol na ang iniiyak ay OHA, ibig sabihin ay Opo, Hahanapin ko, Aalamin ko. Ang iyak na OHA ay pahiwatig na ang bawat nilalang ng Deyos ay may “divine mission” na dapat niyang matuklasan sa pagtahak niya sa mundo.  Ang kahalagahan ng ating sariling wika ay nasasaad sa tulang ito ni Mang Elias, isang makata at alagad ni Tatang:   

                    Wikang Tagalog

Ang wikang Tagalog, wikang  pandaigdig

Unang turong wika ng Deyos sa Langit

Pagsilang ng tao pasigaw na banggit

Ang salitang OHA sa Tagalog himig.

Hindi Latin ‘yan at di rin Castila

Lalong hindi English hindi rin Visaya;

Walang maaring i–angkop na Wika

Kung di ang Tagalog ang tunay na Tama.

Ang huni ng ibon, pipit, owak, kuling

Ating unawain, Tagalog ang hambing;

Ang ungol ng baka, kalabaw at kambing

Tagalog na lahat ang itinuturing.

Pagaspas ng hangin, lagapak ng kahoy

Tagalog na lahat ang mga paturol;

Ang putak ng manok at igik ng baboy

Ating maririnig Tagalog ang tukoy.

Ang lahat ng ito mga patutuo

Ang wikang Tagalog ang ating isinuso

Sa Adan at Evang  unang naging tao

Saksi’y kalikasan sa bagay na  ito.

---

[i] Ang malaking bahagdan ng mga impormasyon sa artikulong ito ay hinalaw sa master’s thesis ni Bangele Alsaybar na pinamagatang “New People, New Nation”, an interpretive Anthropological Study of Lapiang Malaya, matatagpuan sa UP Diliman Filipiniana, Main Library.

[ii] Ito ay nakapaloob sa ang Bell Trade Act.  Sinundan pa ito ng mga  ibang batas tulad ng Laurel-Langley Agreement, Parity Rights at  iba pa.  Nilabanan ng mga makabayang Pilipino ang mga probisyong ito na nagpapawalang  silbi sa tunay na kalayaan kayat nagkaroon ng mga amyenda at modipikasyon sa mga sumusunod na taon.

[iii] Kasunduan sa pagitan ng Espanya at Amerika kung saan isinuko ng Espanya ang kapangyarihan sa Pilipinas bukod pa sa pagbenta nito ng Pilipinas sa Amerika sa halagang 20 milyong dolyares

[iv] Tolentino Resolution of both  Houses, No. 1, 1965)